Kullanıcı girişi
Kimler çevrimiçi
Şu an 0 kullanıcı ve 0 ziyaretçi çevrimiçi.

DÜNYADA AİLE HEKİMLİĞİ

Geçen yüzyılımızın özelikle ikinci yarısında başta İngiltere, Almanya gibi batı Avrupa ülkeleri ile Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Japonya gibi gelişmiş ülkelerde ve hatta gelişmekte olan ülkelerde birinci basamak sağlık hizmetlerinde aile hekimi görevli kılınmaktadır. Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO) ve UNICEF gibi kuruluşlar uzun vadeli planlarında Aile Hekimini görevlendirmektedir. Anılan ülkelerde son 10 yılda Aile Hekimliği ciddi mücadeleler ve aşamalardan geçmiş ve bugün bilimsel bir tıp disiplini olarak kendini kabul ettirmiştir. Dr. Francis Peabody uzmanlıktan; kapsamlı, kişiye yönelik hizmet veren Genel Pratisyenliğe hızlı bir dönüş olması gerektiğini 1920’li yıllarda söylemiştir. Bu görüşe toplum ve tıp çevreleri hazır olmadığından 1950’lere kadar uzmanlığa giriş eğilimi giderek arttı. Kapsamlı ve kişisel hizmet verebilecek aile hekimliğinin gelişmesi ve yaygınlaşması 1950’lerde başlamıştır. İngiltere’de genel pratisyenliği geliştirmek, standartlarını yükseltmek ve genel pratisyenlerin sesi olmak amacıyla 1952 yılında College of General Practitioners (Genel Pratisyenler Koleji) kurulması önemli adımlardandır. Aile Hekimliği / Genel Aile Pratisyenlik adlarıyla anılan, mezuniyet sonrası ortalama 3 yıllık eğitimi gerektiren birinci basamak uzmanlığı bu şekilde gelişti. Bugün ise dünyanın birçok ülkesinde farklı finansman modelleriyle birlikte uygulanmaktadır. Avrupa’da Aile Hekimliği / Genel Pratisyenlik kavramları, 1967’de UEMO (Avrupa Genel Pratisyenler Birliği’nin) kurulmasıyla birlikte ivme kazandı. 1978 Alma Ata Konferansında ilan edilen "2000 Yılında Herkese Sağlık" hedefi doğrultusunda Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Dünya Aile Hekimleri Birliği (WONCA), Kanada Ontario’da "Tıp Pratiğini ve Eğitimini İnsanların Gereksinimlerini Daha İyi Karşılar Hale Getirmek: Aile Hekiminin Katkısı" isimli ortak bir konferans düzenledi.

Almanya:

Birinci basamak sağlık hizmetleri aile hekimleri tarafından verilmektedir. 1980 yılından itibaren aile hekimliği için uzmanlık eğitimini seçmek isteyen doktorlar için zorunlu bitirme sınavı uygulanmaya başlanılmıştır. 1994 yılından itibaren de birinci basamakta çalışacak olan hekimler için aile hekimliği uzmanlık eğitimi zorunlu hale getirilmiştir. İlk aile hekimliği kürsüsü 1976’da Hannover Tıp Fakültesi’nde açılmıştır. Bugün 24 tıp fakültesinde aile hekimliği kürsüleri bulunmaktadır. Hastalar dosyalarını teslim ettikleri aile hekimlerine en az 3 ay bağlı kalmakla yükümlüdürler. Aile hekimleri gerekli görürlerse, hastalarını diğer uzmanlara veya hastaneye sevk edebilir. Aile hekimleri acil olgulara mesai saatleri dışında da bakmakla yükümlüdürler. Almanya’ da toplumun %90’ ından fazlası sağlık sigortası kapsamı altındadır

ABD:

Sağlık hizmetlerinin çoğu özel sektörün elindedir ve toplumun % 14’ünün sağlık güvencesi yoktur. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde görev yapan hekimler tüm hekimlerin % 40’ı dır. Bunlar arasında aile hekimleri de vardır. Aile hekimleri ya kendi muayenehanelerinde veya son yıllarda yaygınlaştığı üzere grup muayenehanelerinde hizmet verirler. Ödemeler kişi ve hizmet başına göre yapılır. Aile hekimliği uzmanlığı ülkedeki ikinci büyük uzmanlık dalıdır ve eğitimi üç yıldır. Amerikan aile hekimliği kurulu tarafından şekillendirilir ve denetlenir. Sınav zorunluluğu vardır.

İtalya:

İtalya’da aile hekimlerinin görevleri arasında temel sağlık hizmetleri de bulunmaktadır. Aile hekimleri ilk başvurulacak sağlık çalışanıdır. Gerek gördüklerinde kişileri ikinci basamağa sevk ederler. Kişiler istedikleri aile hekimine, kontenjanı dolmadığı sürece kaydolabilirler. Aile hekimleri, kamu kurumuyla yaptıkları sözleşme çerçevesinde hizmet verir ve listelerine kayıtlı kişi sayısına bağlı olarak ücret alırlar.

Norveç:

Birinci basamak sağlık hizmetleri sağlık merkezleri tarafından verilir. Her il sağlık yönetimi açısından bir ana bölgeyi oluşturmaktadır. İllere bağlı olan kırsal sağlık yönetimleri vardır. Sağlık merkezlerinde yerel yönetimlerle sözleşme imzalamış olan aile hekimleri, hemşire, ebe, diş hekimi gibi personel çalışır. Koruyucu ve tedavi edici hizmetler birlikte verilir. Ücretlendirme hasta başınadır. Aile hekimliği uzmanlık eğitimi 1985 yılında kabul edilmiştir. Süresi beş yıldır. Bunun 1 yılı klinikte 4 yılı da bir aile hekiminin yanında geçirilmektedir. Sürekli eğitim zorunludur

Portekiz:

Ulusal Sağlık Sistemi 1979’da kurulmuştur. Birinci basamak sağlık hizmetleri sağlık merkezleri tarafından verilir. Buralardaki çalışma ekip çalışması olup aile hekimleri de bu ekibin içinde yer almaktadırlar. Her kişi bir aile hekimine kayıt olmak zorundadır ve ortalama 1500 kişiye bir aile hekimi düşmektedir. Aile hekimliği uzmanlık eğitimi 1982 yılında kabul edilmiştir. Eğitim süresi üç yıldır. 1987 yılından itibaren bu eğitim birinci basamakta çalışacak olan hekimler için zorunlu hale getirilmiştir. 1982’de aile hekimliği koleji kurulmuştur. Ayrıca Aile Hekimliği Enstitüleri de vardır. Bunlar hep birlikte aile hekimliği eğitiminden sorumludur. Eğitim sonrasında sınav zorunluluğu vardır. Tıp Fakültelerinde ilk aile hekimliği bölümü 1987’de Lizbon Üniversitesi’nde açılmıştır.

Son yorumlar